An Lộc Sơn và Dương Quý Phi

Tại sao An Lộc Sơn muốn lấy lòng Dương Quý Phi? Phản ứng của An Lộc Sơn trước cái chết của Dương Quý Phi ra sao?

Từ xưa đến nay, thường có câu nói ‘Hồng Nhan Bạc Mệnh’. Chuyện khởi đầu từ việc Hoàng Đế Đường Huyền Tông, hay gọi Lý Long Cơ, yêu thích sắc đẹp của Dương Quý Phi mà kết cuộc khiến người ta phải thở dài.

Dương Quý Phi, tên chính thức là Dương Ngọc Hoàn, dòng dõi quý tộc, từng là vợ của Lý Mạo, là Thái Tử đã sắp xếp kế vị. Nhưng sau khi Lý Long Cơ đã phải lòng rồi, thì nhất định phải lấy cho được Dương Quý Phi. Từ đó, vua dành cho bà sự sủng ái tuyệt đỉnh. Mặc dù vậy, Dương Quý Phi và An Lộc Sơn vẫn có nhiều chuyện thị phi truyền ra.

Mười năm sau, An Lộc Sơn được Đường Huyền Tông bổ nhiệm làm Tiết Độ Sứ tỉnh Bình Lư. An Lộc Sơn gốc người Hồ, hốc mắt sâu, cầu mủi cao, giống như người Duy Ngô Nhỉ, bẩm sinh mập mạp, bụng to xệ, nặng khoảng ba trăm cân, muốn đi phải chống hai tay để có thể di động đôi chân, nhưng An Lộc Sơn lại có một sức sống phi thường và rất thông minh, giỏi nịnh bợ, nên ông đã chiếm lòng tin yêu của Đường Huyền Tông.

Trong khoảng Nguyên Niên Thiên Bảo, ông đã được thăng chức tiết độ sứ Bình Lư, Phạm Dương và khâm sứ Hà Bắc. Hai năm sau, ông cũng giữ chức tiết độ sứ Hà Đông. Giờ thì Lộc Sơn nắm trong tay nhiều bình quyền bính, có một đội quân lớn nhất so với các tiết độ sứ địa phương khác.

Tất nhiên, An Lộc Sơn còn là người tài hoa. "Vũ khúc Hồ" của Lộc Sơn cũng có thể nói quá tuyệt, thế rồi cùng với cách ăn nói ngọt ngào, anh đã khiến Dương Quý Phi có cái nhìn rất khác về con người có dáng bề ngoài cục nịch, ăn nói không hoa mỹ này. Thấy cơ hội, An Lộc Sơn liền nhận bà mẫu nghi thiên hạ mười sáu tuổi này là Dương Quý phi làm mẹ đỡ đầu, từ đó trong triều vua, Lộc Sơn càng được sủng ái. Và kể từ khi An Lộc Sơn nhận Dương Quý Phi làm mẹ đỡ đầu, tình cảm giữa hai người tiến lên một bước nữa.

Nói về chuyện lãng mạn của hai người, thì không ít tài liệu ghi lại. Tư Mã Quang trong quyển Tài Liệu Chánh Trị Thông Giám đã mô tả như sau: "Lộc Sơn có thể tự do ra vào hoàng cung, hoặc dùng bữa với quý phi, hoặc ở qua đêm mà không xuất cung: không có tiếng đồn nào ở ngoài nghe, và người trên cũng không nghi ngờ." An Lộc Sơn có thể nói chuyện trực tiếp với Dương Ngọc Hoàn, dùng bữa chung, thậm chí ở lại phòng ngủ của bà qua đêm.

Lâu ngày chầy tháng, trong và ngoài cung có nhiều lời đàm tiếu. Năm 751 công nguyên, ba ngày sau ngày sinh nhật lần thứ 48 của An Lộc Sơn, Dương Quý Phi, lúc ấy 32 tuổi đã làm lễ "tắm rửa tam nhật" cho An Lộc Sơn. "Tắm rửa tam nhật" là gì? Nguyên lai là ba ngày sau khi sinh một trẻ sơ sinh, người mẹ tắm toàn thân cho hài nhi. Dương Quý Phi tắm rửa cơ thể cho An Lộc Sơn, có ý nghĩa là An Lộc Sơn tái sinh. Thật trùng hợp, An Lộc Sơn và Dương Quý Phi cũng có câu chuyện "Cái Quắp Lộc Sơn". Đại khái là khi An Lộc Sơn trình diễn với Dương Quý Phi, chàng ta đã vô ý quắp vào giữa ngực của Dương Quý phi để lại ra một dấu quắp. Câu chuyện này làm phát sinh thành ngữ “Cái Quắp Lộc Sơn”. Vấn đề này do nhà Tống chép trong “Kỷ Yếu Nguồn Gốc Sự Việc” ghi rằng: “Quý phi cùng An Lộc Sơn tư riêng, Lộc Sơn vô ý quắp vào chỗ bộ ngực của quý phi, sau được trang sức bằng áo che ngực”. Tuy có lúc Đường Huyền Tông phân vân, nhưng rồi thì cũng không có nghi ngờ về An Lộc Sơn.

Tất nhiên, An Lộc Sơn và họ Dương ở gần nhau, không thể nói rõ động cơ cuối cùng của mình là gì. Lộc Sơn trộm lấy giang sơn Đại Đường. Năm 756, An Lộc Sơn công khai tạo phản. Sau đó, Lộc Sơn dục trống xua binh hạ thành Trường An. Đại bại, Đường Huyền Tông đưa người ái phi Dương Ngọc Hoàn lên đường đào thoát. Khi đi ngang qua Trạm Dừng Ngựa, Mã Vĩ Ba, binh lính bắt đầu ầm ỉ lên, chỉ thẳng vào Dương Ngọc Hoàn và Dương Quốc Trung. Dương Quốc Trung bị ra lệnh hạ sát. Riêng Dương Ngọc Hoàn, nhà vua ban cho mãnh lụa trắng dài khoảng một mét truyền cho người xử giảo.

Sau cái chết của Dương Quý Phi, Đường Huyền Tông, người có tình cảm sâu nặng với bà, tự nhiên cảm thấy lòng đau như bị dao cắt, nhưng An Lộc Sơn, người từng bị đồn thổi tư riêng với Dương Quý Phi, phản ứng thế nào?

Nghe tin Dương Quý Phi chết thảm, An Lộc Sơn vô cùng bàng hoàng, ngày đêm than khóc khôn nguôi. Có người còn nói rằng An Lộc Sơn đã vì muốn chiếm đoạt Dương Quý Phi mới tạo ra loạn An Sứ, kết quả Dương Quý Phi lâm vào cảnh hồng nhan bạc mệnh, khiến An Lộc Sơn tâm thần điên đảo. Tuy nhiên, đây là không phải là chính sử, mà do truyền miệng, nên không đủ làm tin.

Sau đó, An Lộc Sơn tính tình thay đổi trầm trọng, dễ phát giận. Về sau, mắt không tốt, thân thể đủ thứ bệnh. Khi An Lộc Sơn còn có hành tung thiếu khôn ngoan - phế bỏ con trai cả An Khánh Tự, lo chuẩn bị lập con út kế vị hoàng tử". Không thể giữ hoà, An Khánh Tự đã làm một việc kinh người - giết chết An Lộc Sơn. Chỉ trong khoảng nửa năm trôi qua từ lúc Dương Quý Phi chết cho đến khi An Lộc Sơn bị hạ sát, klhông ít người trong thiên hạ thở dắn than dài.

Nguồn:  Tài Liệu Sưu Tầm từ Trang Mạng Bách Độ và Tự Điển Bách Khoa

Lời Bình:

Bài học đạo đức mà chúng ta có thể rút ra từ câu chuyện của Dương Quý Phi và An Lộc Sơn là gì? Về mặt hành vi lệch lạc tình dục, một mặt, sự gần gủi thường xuyên giữa hai người có đủ để người ngoài kết luận rằng họ có tính phóng đãng. Mặt khác, An Lộc Sơn có thiện ý nhìn nhận Dương Quý Phi là mẹ đỡ đầu của mình hay để che giấu động cơ muốn hạ bệ nhà Đường khi có cơ hội xuất hiện với mình? Các hoạt động khác của An Lộc Sơn để giành được sự ưu ái của Dương Quý Phi và sự tín nhiệm của Lý Long Cơ có phục vụ tốt cho kế hoạch lâu dài của ông ta nhằm chiếm vùng đất thịnh vượng của nhà Đường không?

Không có sử liệu nào phù hợp với mô tả hoàn hảo về An Lộc Sơn như một kẻ phóng đãng và phản bội tiềm tàng. Vì mối quan hệ bị ác hóa lâu dài trước đây giữa An Lộc Sơn với thái tử Li Mao và Tể tướng Dương Quốc Trung, cuộc nổi dậy của ông chủ yếu nhằm loại bỏ những người này khỏi quyền lực. Cuộc nổi dậy của An Sứ cũng phản ánh sự thất vọng ngày càng tăng của quần chúng với Triều đình trong các chính sách của dẫn đến sự chênh lệch kinh tế - xã hội ngày càng lớn giữa các giai tầng xã hội, giữa trung ương và vùng địa phương, và biên cảnh.

Thật vậy, vẻ đẹp nghiêng thành nghiêng nước của Dương Quý Phi trước sau đều cũng đã ảnh hưởng lớn đến vận mệnh của Đại Đường.  Lịch sử Trung Hoa chưa bao giờ chứng kiến một sự thịnh vượng vượt bật trên cả các triều đại, một xã hội tự do hơn, và lãnh thổ mở rộng chưa từng thấy, bao gồm các dân tộc dùng biên cương.

Mặt khác, ảnh hưởng của Dương Quý Phi đã khiến giới trí thức gặp khó khăn trong việc vẽ ra ranh giới giữa các giá trị truyền thống của Nho giáo và ranh giới mới giữa nhận thức và thực hành. Ở cấp độ cá nhân, một nhà tu Phật giáo phải nhận thức rõ hơn về sự hợp lưu của các giá trị đạo đức và khả năng dung hòa những giá trị này ở nơi con người bình thường và người có ý chí cao thượng hơn. Tuy nhiên, thách thức mà bất kỳ người đương đại nào cũng phải đối mặt là quá lớn để họ có thể xác định và đối phó trực tiếp.

Romance of An Lushan and Yang Guifei

Why did Anlushan curry Yang Guifei's favors? What was An Lushan's reaction to her death?

Since antiquity, beauty was fateful, people often said!  Tang Xuanzong's favorite beauty‘s final ending is ominous. Yang Guifei used to be the wife of Li Wei, the pre-arranged king, but Li Longji, Emperor Tang Xuanzong, discovered her beauty and came to a crossroads. Since then, she should be seen as the favorite by all. Despite this, a rumor circulated that Yang GuiFei and Anlushan had a scandalous affair.

Ten years later, he was appointed by Tang Xuanzong as provincial governor of Pinglu. On the recommendation of Li Linfu, Chancellor of Tang, and other courtesans, Tang Xuanzong took Anlushan for granted.

An Lushan was a Hu person, who was born obese with a sagging belly, weighed about 300 pounds, and, when he walked, had to rely on his two arms to move his legs. An Lushan was born smart and intelligent, and good at flattering, so he was trusted by Emperor Xuanzong of Tang, and by the year of Tianbao, he was already the governor of the Pinglu and Fangyang provinces, the general inspector of Hebei, and two years later, the envoy of the Hedong province. He became the most powerful local holder with a strong military force.

Of course, An Lushan was still endowed with talents, one of which was his fascinating “Hu dance,” which helped him win widespread support from the emperor, noblemen, and commoners. Quick-witted and verbally pleasant, he makes a big difference in Yang Guifei’s thinking of him. Once in the inner royal circle, An Lushan grabbed any opportunity to further his trustworthiness by recognizing the sixteen-year-old Concubine Yang Guifei as a godmother. Since then, he became more favored at the Imperial Court.

Since Concubine Yang became a young godmother to An Lushan, the relationship between the two has been sealed like glue. There are many records in history books about the two people's intriguing romance. Sima Guang described this in the "Collection of Political Documentaries": "Lushan can freely enter and leave the harem, dine with the imperial concubine, or stay overnight therein: as yet, no rumors were heard, nor any doubt was raised about it." An Lushan can talk to Yang Yuhuan directly, have a meal together, and even stay overnight in Yang Yuhuan’s bed-chamber.

After a long time, the gossip inside and outside the palace emerged. In 751 AD, three days after Anlushan’s 48th birthday, the 32-year-old Concubine Yang Guifei held a "washing three" ritual on Anlushan. What is "washing three"? Initially, it is three days after the birth of a newborn: a mother bathed the child's whole body. Once concubine Yang has washed Anlushan's body, this means An Lushan's rebirth.

Coincidentally, An Lushan and Yang Guifei also had the story of "The Claw of Lushan". Roughly speaking, when An Lushan played around with Concubine Yang Gui, accidentally he bruised the soft bosom of Concubine Yang. This event gave rise to the idiom "Claw of Lushan." The Song Dynasty in "The Source of Things" recorded: "The imperial concubine personally interacted with An Lushan, who happened to hurt her middle bosom with his fingers, so its impression was well covered with an underwear." From various angles, Tang Xuanzong did not doubt An Lushan at all.

Of course, An Lushan and Concubine Yang remained close together, without revealing their ultimate motives. He might be hatching a scheme to steal the country of the Great Tang Dynasty.

In 756 AD, An Lushan rebelled openly. Later, he even took down Chang'an in one go. The defeated Tang Xuanzong took his beloved consort Yang Guifei on an escape route. When stopping over at the Rest Area Mawei Po, imperial soldiers began mutiny; they only pointed at Yang Yuhuan and Yang Guozhong, her cousin, blaming them for their country’s current calamity. In the end, to calm them down, Tang Xuanzong ordered Yang Guozhong to be killed, and Yang Yuhuan strangled with a three-foot piece of white silk.

After the death of Concubine Yang, Tang Xuanzong, who had had a deep affection for her, naturally felt so much traumatized. But, how did An Lushan, who had closely interacted with the Concubine, react on his part? Yang Guifei died tragically. After An Lushan heard about it, his behavior was shocking, and he was wailing day and night. Some people even said that An Lushan started the Anshi Rebellion to get Concubine Yang. However, Concubine Yang had a fate, causing An Lushan a deep depression. Of course, this is what the unofficial history said.

Afterward, An Lushan's temperament changed drastically, and he was irate. Later, his eyes were not well, and his body developed so many problems. When An Lushan’s craziness went as far as to dump his eldest son An Qingxu, in favor of his youngest son for the crown prince". Unwilling to concede, An Qingxu did an astonishing act—killing An Lushan. Between the death of Concubine Yang and the assassination of An Lushan, only about half a year has passed, many people wailed and wept.

Source: excerpts from various articles on baidu.com and wikepedia.com in Chinese

Comments: 

What is the moral lesson we can draw from the story of Yang Guifei and An Lushan? As far as sexual misconduct is concerned, on the one hand, does promiscuity between the two suffice for an outsider to conclude that they have lecherousness. But, on the other hand, did An Lushan recognize Yang Guifei as his godmother in good faith or hide his motive to bring down the Tang dynasty when the opportunity was to present to him? Did An Lushan’s other activities to win Yang Guifei’s favor and Li Longji’s trust serve his long-term scheme to occupy the prosperous land of great Tang?

No historical record fits such a perfect description of An Lushan as a potential lecherous and treacherous person. Given An Lushan’s previous strenuous relation with the crown prince Li Mao and the Prime Minister Yang Guo Zhong, his rebellion primarily aimed at removing these from power. The rebellion of An Si also reflected the growing disillusionment of masses with the Imperial Court in its policies that resulted in widening socio-economic discrepancies between social strata and the center and periphery.

Indeed, the beauty of Yang Guifei had finally played a significant part in influencing the Great Tang’s destiny, despite the country’s rise to unprecedented prosperity, a more liberal society, and tremendous territorial expansion in history. On the other hand, the beauty of Yang Guifei gave rise to the difficulty of the intelligentsia to draw a demarcation line between traditional Confucian values and new boundaries between knowledge and practice.

At an individual level, a Buddhist practicer must be more aware of the confluent of moral values and their ability to reconcile these in a commoner and the noble-minded. However, the challenge any contemporary have faced was too huge for them to define and deal with head-on.