Kính thưa đồng đạo,
Chào mừng quí vị đến với trang mạng chúng tôi.
Thật là một vinh hạnh lớn lao cho chúng tôi được quí vị chiếu cố tham quan dự án khiêm tốn của chúng tôi này chỉ mong đem lại cho cộng đồng người Việt hải ngoại cơ hội để chúng ta cùng nhau đem tinh hoa của đất Việt giới thiệu đến con em chúng ta sanh trưởng tại hải ngoại, và đại chúng nói chung muốn trao đổi văn hóa với nhau nơi hải ngoại hay trong nước, trong bối cảnh toàn cầu hóa đặt ra nhiều thử thách cũng như nhiều cơ hội. Do đó, từ lâu đã có nhu cầu cấp thiết dịch ra Tiếng Anh hay các ngôn ngữ khác các tài liệu khác nhau cùa một quốc gia đang trên đà hội nhập nhanh chóng với cộng đồng thế giới.
Qua dự án khiêm tốn này, nguyện vọng chính của chúng tôi là chuyển tải thông điệp của người khai sáng Đạo Phật Giáo Hòa Hảo một cách đầy đủ và chuẩn mực xuyên qua việc dịch thuật Bộ Sám Giảng và Thi Văn Giáo Lý từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Đây chỉ là một phần trong các công trình của thế giới học thuật hay các cơ quan truyền thông đại chúng. Trong khi sống nơi hải ngoại nhiều thập niên, có dịp gần gùi với môi trường giáo dục và làm việc lâu dài ở trong môi trường hoàn toàn sử dụng tiếng Anh, chúng tôi cảm thấy mình có thể thực hiện dự án này với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành chính trị, xã hội, thông ngôn phiên dịch. Chúng tôi cũng có tham khảo với nhiều học giả và giới chuyên nghiệp về các bài dịch và nhận được phản ành tićh cực, mặc dù phải nói không phải tất cả những gì chú̃ng tôi dịch ra đều được mọi người đón nhận một cách nhiệt thành, vì nhiều lý do khác nhau.
Thứ nhất, không có một bản tự điển hay tự vựng nào trong Phật Giáo nói chung và Phật Giáo Hòa Hảo nói riêng đầy đủ nói về các thuật ngữ trong lãnh vực tôn giáo. Các tự điển phổ thông Việt Anh tương đối nhiều nhưng cũng không đầy đủ, có lẽ Việt Nam chưa có một Hàn Lâm Việt để nhằm thống nhứt các từ ngữ đã được dùng hay đang dùng nhưng chưa chính thức thừa nhận.
Thứ hai, các thuật ngữ được dùng trong văn chương của giáo lý Phật Giáo Hòa Hảo mang đậm bản sắc bản địa của vùng Châu Thổ sông Cữ́u Long, đặc biệ́t diễn đạt qua thi văn và trong số, có nhiều từ Hán văn và chữ Nôm đà được La Tanh hóa, khiến người đọc khó đoán định nghĩa của một số câu hay từ ngữ. Mặc dù có những chỗ tối nghĩa trên, toàn bộ Sám Giảng Thi Văn Giáo Lý là một công trình văn học tuyệt tác, khó có nhà thơ Việt Nam xưa và nay sánh kịp. Muốn dịch được nhiểu bài thơ hay Sám Kinh, người dịch cần phải lớn lên và được giáo dục trong môi trường Việt ngữ đến cấp ba, mà còn phải hiễu và thực hành Giáo Lý Phật Giáo Hòa hảo để có cảm hứng về nội dung của các câu giảng. Đó là điều kiện cần ngoài tiếng Anh cũng thế. Như trên đã nói, cũng không thể không thông hiểu các từ Hán Việ́t để truy cứu các điển tích mà các nhà thơ Việt Nam truyền thống thường hay lấy ra từ lịch sử Trung Hoa.
Thứ ba, chúng tôi cũng không ngừng sử dụng các tài liệu có sẳn từ các học giả Phật Giáo Hòa Hảo như tác giả Thiệ́n Tâm, có công giải thích Sám Giảng và Thi Văn Giáo Lý một cách rất công phu. Công việc này là công trình thật hữu ích cho những ai muốn nghiên cứu Bộ Sám Giảng Thi Văn Giáo Lý và chúng tôi cũng dùng một số các chú giải đó để dịch ra tiếng Anh. Hiện nay có nhiều tài liệu trên mạng, nhứt là Wikipedia cũng có nhiều ngôn ngữ khác nhau, cũng cung cấp nhiều tài đáng kể để người đọc hiểu về các sự kiện mà quyển chú giải còn thiếu sót hay chưa đề cập đến vì khuôn khổ của quyển chú thích.
Thứ tư, một điều làm mọi người vừa ngạc nhiên vừa lý thú có lẽ là nhiều thơ của Đức Thầy được dịch ra tiếng Anh và lại giống như người dịch làm thơ nữa thay vì chỉ dịch một cách trơn tru theo văn xuôi thôi. Người dịch có làm việc này một cách cần thiết bằng cách mô phỏng thơ tiếng Anh từ tiếng Việt hay không, đều đó do mỗi độc giả tự mình phán xét, nhưng theo thiển ý của người dịch, thì việc dịch ra từ tiếng Việt ra tiếng Anh đủ để người độc hiểu thôi thì cũng phải thôi, nhưng nếu mình nhận thấy mình có thể làm hơn thế nữa thì tại sao mình không làm, dù phải mất nhiều công sức hơn, miễn là ý nghĩa của câu vắn gốc được dịch ra mà không mất độ chính xác của nó. Người ta thường nói dịch là diệt, thì qua trọng không phải là dịch theo từng chữ mà dịch lấy từ ý ra mà diễn đạt sao cho mạch lạc thì người ̣đọc mới lãnh hội đẩy đủ được. Còn khô khan quá và phụ thuốc vào câu chữ quá nhiều làm người độc dễ nhàm chán, nhứt là thi văn của Đức Thầy là có tính cách giáo dục, do đó có nhiều cách diễn giải khác nhau, mà vẫn phông làm mất giá trị chân thực của nó, đó cũng là một nghệ thuật có chiều sâu nữa.
Thứ năm, một thử thách không nhỏ là dịch thuật thi văn của Đức Thầy là nói về tính cách triết ly cũ̉a Phật Giáo. Nếu diễn tả Bát Chánh Đạo bằng văn xuôi thì có lẽ dễ dàng mà ngài cũng đã làm, nhưng tại sao ngài lại chuyển qua thể thơ để nói về Bát Chánh Đạo, thí dụ, thì chúng ta có thể suy ra rằng việ́c dùng văn xuôi cho những người khó nhớ khi đọc văn xuôi hơn là khi đọc văn vần. Hơn nữa ngài cũng nói nhiều về nhiều điều ngài dạy không phải ai đọc qua cũng ghi nhớ và hiểu ngay, mà trái lại trong đó có nhiều điều cao siêu, cần phải suy nghiệm, thì việc dịch thuật cũng đòi hỏi nhiều tâm lực đem vào để không phụ lời ngài dạy, Vì thế, chúng tôi không bao giờ chủ quan trong việ́c xem bản dic̣h của là luôn đạt mức độ chuẩn xác của nó, nên luôn luôn xem lại và cải thện từ nội dung đến hình thức bản dịch. Nếuquĩ vị độc giả nào hữu tâm có lời động viên hay bình phẩm thì cũng giúp chúng tôi cải thiện thêm vây.
Cuối cùng, những cố gắng làm cho công tác này ngày thêm đáp ứng lại nguyện vọng của mọi người là thực hiện việc chia sẻ thông tin với người xung quanh để tiéng nói của Đức Thầy được vang xa như ngày từng nguyện ước:
Khắp bốn biển liên dây Hòa Hảo.”
(Diệu Pháp Quang Minh do Đức Huỳnh Giáo Chủ viết)
Trân Trọng
Dear readers,
Dear fellow practitioners,
Welcome to our website.
It is truly a great honor for us to have you take the time to visit our humble website, which aims to provide the overseas Vietnamese community with an opportunity to collectively showcase the essence of Vietnam to our children growing up abroad, and more broadly, to foster cultural exchange among each other, whether overseas or within the country, in the context of globalization that presents many challenges as well as numerous opportunities. Therefore, there has long been an urgent need to translate various documents of a country rapidly integrating with the global community into English or other languages.
Through this project, our main hope is to convey the message of the founder of the Hòa Hảo Buddhist religion in a complete and accurate manner through the translation of the “Bộ Sám Giảng” and “Thi Văn Giáo Lý” from Vietnamese into English. This is only a part of the works recognized by the academic world or the mass media. Having lived overseas for many decades, with opportunities to be immersed in an educational environment and to work extensively in a completely English-speaking setting, we feel capable of carrying out this project with many years of experience in politics, society, and translation/interpretation. We have also consulted with many scholars and professionals regarding the translated works and received positive feedback, although it must be said that not everything we translate is impeccable.
It is warmly received by people for many different reasons. Firstly, there is no dictionary or vocabulary in general Buddhism and specifically in Hòa Hảo Buddhism that fully covers the terms in the field of religion. Common Vietnamese-English dictionaries are relatively numerous but are far from complete; perhaps Vietnam does not yet have a Vietnamese Academy to unify the terms that have been used or are being used but not officially recognized.
Secondly, the terms used in the literature of Hòa Hảo Buddhist teachings carry a strong local identity of the Mekong Delta region, especially expressed through poetry, and among them, many Sino-Vietnamese words and old Nôm characters have been Latinized, making it difficult for readers to determine the meaning of some sentences or terms. Despite these unclear places, the entirety of the Sám Giảng Thi Văn Giáo Lý is a literary work. The masterpieces of learning are such that there are hardly any Vietnamese poets, past or present, who can compare. To translate many good poems in the Sutras, a translator must have grown up and been educated in a Vietnamese-language environment up to the tertiary level, and also understand and practice the Buddhist Teachings of the Hoa Hao sect. This is a necessary condition even for English. As mentioned above, one also cannot avoid understanding Sino-Vietnamese words to trace the historical references that traditional Vietnamese poets often take from Chinese history.
Thirdly, we also continually use existing materials from Hoa Hao Buddhist scholars, such as Mr. Thien Tam, who has painstakingly explained the Sutra Commentaries and Poetic Teachings of the Doctrine. This work is truly useful for anyone who wants to study the Oracle sand Poetic Teachings which may amount up to three thousand verses, and we also use some of these commentaries to translate into English. To translate into English, nowadays, we are fortunate to have wide access to many resources online, with Wikipedia in particular offering many different languages, providing a considerable amount of material for readers.
Fourth, one thing that may both surprising and interesting to a reader is that many of Master Huynh’s poems have been translated into English in the form of poems rather than merely in straightforward proses, As the match between the Vietnamese poem format and style is very different to the English. Whether the translator does this necessarily by mimicking English poetry from Vietnamese or not is for each reader to judge, but in the translator’s humble opinion, translating from Vietnamese to English just enough for the reader to understand is sufficient. However, if one feels they can do more, then why not do it, even if it requires much more effort, as long as the meaning of the original sentence is translated without losing its accuracy. People often say that translation is elimination, meaning that it is not about translating word by word, but translating the idea and expressing it coherently so that the reader can fully grasp it. Being too dry and relying too much on words makes the text boring, especially since the poetry of the Master has an educational character, so there are many different ways to understand it as its content sometimes requires a lot of contemplation. .
Fifth, a considerable challenge is translating the Master’s poetry that speaks about the philosophical nature of Buddhism. If describing the Noble Eightfold Path in prose, it might be easier and the Master had already done so, but why did he switch to poetry to talk about the Noble Eightfold Path, for example? In fact, during the missionary journey, the Master composed more than 80 percent of his writing in Poetry, that means, it is because He believes that it is easier for the masses to understand and remember as though they are familiar vernacular., and suitable to many levels of the audience, particularly when the Vietnamese in the Mekong Delta are too busy working on their farm. They regard them as their precepts to practice and enjoy chanting and ruminating them. So they can gradually build up their understanding as the Master normally encourages the peasants to recite the Sutras and use them as living manuals..
In short, we never yearn for our translations to always be accurate and reflective, so we always review and improve them from content to form. We highly appreciate any comment which the reader may kindly offer, as this will helps us improve further.
“I yearn for all the masses to be free,
The four seas to link together by harmony.”
(Gleaming Dharma written by Huynh Patriarch) Sincerely,
Regards
Subscribe to receive our latest blog posts directly in your inbox!