Khi đặt chân xuống trần gian, Ngài phải giảng dạy thật nhiều, nhưng rất đau buồn cho bá tánh, chưa được bao người thức tỉnh. Ngài cầu xin với Đức Phật Tổ ban ân huệ cho toàn chúng sanh, sớm tỉnh cơn ác mộng, khi nghe đến lời giảng khuyên của Ngài, liền biết quay đầu hướng thiện. Cũng như Chung Tử Kỳ khi nghe đến tiếng đờn của Bá Nha, liền rõ được thâm ý. Những cặp tria6m tri kỷ như vậy thật là hiếm có trên thế gian, cũng như câu:
“Đồng thanh, tương ứng đ62ng khí tương cầu” mà người xưa thường nhắc nhở đến cho những ai có tâm thức giống nhau thì có trực giác siêu hình hay người nay gọi là “thần giao cách cảm“, có linh tính an nguy của nhau khi có việc gì xảy ra cho một trong hai người.
Câu chuyện xảy ra được tóm tắc như sau:
Bá Nha tộc danh là Du Thụy, có tài đờn ít ai bì kịp, làm quan Đại phu nước Tống.
Một hôm đi sứ nước Sở về, nhằm đêm Trung Thu trăng tỏ, Bá Nha cho dừng thuyền tại mé sông Hàm Dương rồi lấy đờn ra khảy, đờn bỗng đứt dây, Bá Nha nghi có người nghe trộm, truyền quân lên bờ tìm kiếm. Chung Tử Kỳ liền lên tiếng: Tôi là kẻ hàn vi, đi đốn củi về ngang đây, thấy Ngài đờn dừng lại nghe, chớ chẳng phải là người bất lương xin thượng quan thứ cho.
Bá Nha nói:
-Nơi rừng sâu hoang dã nầy làm gì có người biết nghe tiếng đờn của ta.
Tử Kỳ đáp:
-Tại sao nơi nầy lại có người như Thượng Quan đến đây khảy đờn ? Có người biết khảy đờn thì ắt có người biết nghe đờn chớ sao !
-Vậy nhà ngươi có biết ta đờn bản vừa rồi là khúc nhạc chi chăng ?
-Ngài đờn bản Đức Khổng Tử thương tiếc thầy Nhan Hồi, tài cao mà đoản mệnh.
Bá Nha ngạc nhiên bèn mời Tử Kỳ lên thuyền rồi ôm đờn sửa dây tưởng mình trên non cao khảy…
Tử Kỳ khen:
-Thật là hay ! Chí đại nhơn vòi vọi như non cao (nga nga hồ chí tại cao sơn).
Bá Nha lại sửa dây gảy một bản nữa, tưởng mình theo dòng nước…Tử Kỳ tán thán:
-Thật là chí đại nhơn cuồn cuộn như dòng nước chảy (dương dương hồ chí tại lưu thủy).
Bấy giờ Bá Nha nhìn nhận Tử Kỳ là bạn tri âm, thưởng thức được thâm ý qua tiếng đờn của mình, bèn cùng Tử Kỳ kết bạn thâm giao. Hai người ăn uống trò chuyện tới sáng mới chia tay, đồng hẹn nhau sang năm, cũng ngày giờ nầy sẽ gặp nhau tại đây.
Năm sau, đúng hẹn Bá Nha đến chỗ cũ, không gặp Tử Kỳ bèn lấy đờn ra khảy, tiếng đờn nghe ai oán não nề. Ông sanh nghi lên bờ tìm kiếm, may gặp được phụ thân của Tử Kỳ mới hay Tử Kỳ đã chết. Bá Nha liền tìm đến mộ bày lễ vật tế Tử Kỳ, rồi lấy đờn ra khảy. Khúc ai điếu nghe thảm thiết rồi ông đập nát cây đờn, vì ông cho rằng Tử Kỳ đã thác, còn ai nghe được tiếng đờn của ta nữa !
“Dao cầm đập nát đau lòng phượng,
Đờn vắng Tử Kỳ đờn với ai ?
Gió Xuân khắp mặt bao bè bạn,
Muốn kiếm Tri Âm, ôi khó thay !”
Do đây, người sau thường dùng điển tích nầy chỉ cho bạn tri âm tri kỷ. Trong bài gởi Phường
Hậu Tử, làm trong lúc sắp lâm chung, nhà cách mạng Phan Bội Châu có nói:
“Đàn Bá Nha mấy kẻ thưởng âm,
Bỗng nghe qua khóc trộm lại thương thầm,
Chung Kỳ chết ném đàn không gảy nữa”.
Ngày nay Đức Thầy dùng điển nầy, ý nói lời Sấm Giảng của Ngài ví như tiếng đờn của Bá Nha:
“Lão đây thân khó chẳng sờn,
Tỏ lời khuyến khích tợ đờn Bá Nha”.
(Khuyên Người Giàu Lòng Phước Thiện)
Vậy ai là người có duyên lành với Ngài, khi nghe đến lời khuyên nhủ liền hiểu ý mà giác tỉnh tu hành, ấy là người tri âm tri kỷ với Ngài:
“Điệu đờn trỗi khúc huyền thâm,
Nhà nghề chọn bạn tri âm đâu nào ?
