sắc không

Sắc là tướng có, thể của nó là không; cho nên, sắc chẳng khác gì không, sắc chính là không; vả lại, từ cái không hiện ra các cảnh vật hữu vi (hoạn sắc) nên không chẳng khác gì sắc, không cũng chính là sắc. Trong “Bát Nhã Tâm Kinh”, Phật nói: “ Sắc bất dị không, không bất dị sắc”; sắc tức thị không, không tức thị sắc”.(Hoạn sắc chẳng khác chơn không, chơn không chẳng khác hoạn sắc; hoạn sắc tức là chơn không, chơn không tức là hoạn sắc). Nghĩa là nói ngoài các hoạn sắc không có cái chơn không, ngoài cái chơn không cũng không có các hoạn sắc. Hiểu lý nầy, ta sẽ tránh được sự thiên chấp (vốn là cái gốc của phiền não) mặc dù hai tiếng sắc và không trong ngôn ngữ vẫn còn. Khi ngộ được lý “sắc không”, Ngài Tuệ Trung Thượng Sĩ đã nói:

“Tòng vô hiện hữu, hữu vô thông,
Hữu hữu vô vô tất kính đồng.
Phiền não bồ đề nguyên bất nhị,
Chân như vọng niệm tổng giai không.
Thân như huyễn cảnh, nghiệp như ảnh,
Tâm nhược thanh phong, tính nhược bồng.
Hựu vấn tử sinh ma dữ Phật,
Chúng tinh củng Bắc thủy triều Đông”.

-Như thế, sắc chất và chân không cũng chỉ là cùng một tâm thể như sóng và nước. Vậy câu “kiếm chữ sắc không” là nói thấu đạt cái “bản thể chơn như thật tướng” của chính mình. Đức Thầy từng dạy:“Hãy tìm kiếm cái không mới có”(Kệ Dân, Q.2) Và:“Sắc không, không sắc chớ lìa xa”(Tỉnh Bạn Trần Gian)

Chú giải Sám Giảng (1975)