Phiên âm của Phạn ngữ Bodhi. Tàu dịch là Chánh Giác, có nghĩa: lòng giác ngộ chơn chánh. Đức Thầy đã nói:“Lòng Bồ đề sắt đá dám kình.”(Diệu Pháp Quang Minh).
Trong Phật giáo thì từ “Bồ đề” có thể có các nghĩa sau:
- Trạng thái tu hành thành đạt, bồ-đề.
- Tên của một đại sư Tây Tạng: Bồ-đề đạo thứ đệ và của Sơ Tổ Thiền Tông: Bồ-đề-đạt-ma.
- Tên của một tác phẩm quan trọng của đại sư A-đề-sa: Bồ-đề đạo đăng luận.
- Bồ Đề Đạo Tràng (tiếng Anh: Boddha Gaya): tên của một ngôi tháp tối cổ tại Patna, bang Bihar, Ấn Độ, một thánh địa nơi đức Phật Thích-ca Mâu-ni thành đạo.
- Trường Bồ đề: tên gọi cơ sở giáo dục tư thục tiểu học và trung học của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất.
Giống Bồ Đề là hạt giống giác ngộ và thiện lành. Bài kệ của Lục Tổ nói về tâm Bồ Đề nói rõ thế nào là Bồ Đề khi Ngài còn là người giả gạo trong chùa nhưng chưa ai biết được Ngài đã vượt qua năng lực của một tăng sĩ bình thường và, nhờ Bài thơ này, Đức Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn chọn Ngài là Lục Tổ thay vì Thần Tú là vị tăng sĩ được xem là ứng cử viên tiềm năng nhất trong thời đó, nhưng Bài Kệ của vị tăng sĩ đầy tên tuổi này cho thấy nội dung chưa nói lên bản chất siêu việt của hai chữ Bồ Đề.
“Thân thị Bồ đề thọ,
Tâm như minh cảnh đài.
Thời thời cần phất thức,
Vật sử nhá trần ai”.
(Thân ấy Bồ đề thọ, Tâm như minh cảnh đài.
Giờ giờ cần phủi sạch, Chớ để vướng trần ai).
Bài kệ ấy được đồ chúng truyền tụng, thấu đến tai Huệ Năng. Ngài liền đến xem và mượn người chép
giùm bài kệ của Ngài lên vách:
“Bồ đề bổn vô thọ,
Minh cảnh diệc phi đài.
Bổn lai vô nhứt vật,
Hà xứ nhá trần ai”.
(Bồ đề vốn không thọ, Minh cảnh cũng không đài.
Xưa nay không có vật, Nào chỗ vướng trần ai”.
