Trong tiếng Anh là “fame and fortune” hoặc “reputation and wealth” là một cụm từ Hán Việt gồm hai thành phần: “danh” (名) nghĩa là danh tiếng, tiếng tăm, sự nổi tiếng; và “lợi” (利) nghĩa là lợi ích, lợi nhuận, vật chất. Danh lợi do đó chỉ những giá trị vật chất và tinh thần mà con người theo đuổi trong xã hội, bao gồm danh tiếng và lợi ích cá nhân.
Cụm từ danh lợi có nhiều ý nghĩa được diễn giải theo nhiều phương diện khác nhau.
Về mặt tích cực, phàm thì danh và lợi là động lực chủ chốt cho con người làm việc. Nhưng dầu tiên là thực hiện các giấc thơ lu81c chưa thành đạt, nư trở thành bác sĩ, kỹ sư, nghệ sĩ v.v.. Sự ích lợi của danh lợi tuy trước hết là của cá nhân nhưng ảnh hưởng của nó rất tích cực, là đem lại cho xã hội nhiều tiến bộ trong việc thay đổi cuộc sống của họ như phát minh khoa học, khám phá các cách chữa bệnh mới.
Về khía cạnh tiêu cực, một người học rộng, có tài cao, chưa hẳn đã giúp đời bằng người có đạo đức. Người ta thường gắn ghép hai chữ tài đức phải di chung với nhau thì xã hội mới thịnh vượng, bình an, hơn là một xã hội, tuy có nhiều người giàu có, tài năng, nhưng đầy dẫy bất công. Một xã hội trong đó con người theo đuổi danh lợi mà không mục tiêu phụng sự xã hội hay tha nhân, mà chỉ giới hạn trong phạm vi cá nhân hay phe nhóm, thì xã hội đó sẽ có nhiều cuộc tranh chấp không ngừng, và những thành quả người ấy đạt được có thể chỉ ngắn hạn.
« Back to Glossary Index