HOÀI CỔ

Bình tâm cất bút tõ lời,

Xét xem hai chữ vận thời còn xa.

Liếc nhìn thế-giới can qua,

Ngàn muôn binh tướng xua ra chiến trường.

Dốc lòng tranh bá đồ vương,

Đeo câu danh-lợi lắp đường nghĩa-nhân.

Gieo điều tàn-khốc cho dân,

Khiến lòng Tăng-Sĩ bâng-khuâng lo lường.

Tiếc thay đạo-nghĩa luân-thường,

Thánh-nhơn đã vạch sẳn đường từ xưa.

Để cho quân-tử lọc-lừa,

Ở ăn hợp lẽ rán chừa tiểu nhân.

Trên vua minh chánh cầm cân,

Dưới quan liêm-tiết xửa phân công-bình.

Quyền cha quản xuất gia-đình,

Dạy con phải phép vẹn gìn hiếu trung.

Từ ngày cách mặt cửu-trùng ̣(1),

Thay đời đổi cách bất tùng Thánh-Tiên.

Bút lông đẹp với diã nghiên,

Thế vào bút sắt dùng viên mực tròn.

Lần lần thế đạo suy mòn,

Nền xưa nếp cũ, hỡi còn mấy ai.

Nên ta thờ vắn than dài,

Cúi đầu lạy Phật niệm hoài mấy câu.

Dứt trần mang bộ sồng nâu,

Trông ngày chư quốc chư hầu tỉnh tâm.

Đừng gây chinh-chiến ù ầm.

Để gây hạnh-phúc mà tầm Phật Tiên.

Ta-bà thật cảnh ưu phiền,

Duyên trần cấu kết oan khiên báo đền.

Thiều-quang thấm-thoát dường tên,

Mắc vòng sanh-tử có bền được đâu.

Chi bằng theo học đạo mầu,

Sớm qua khổ hải theo hầu Phật Tiên.

Tham chi giả tạm của tiền,

Như chim vào lưới xích-xiềng trói thân.

Tính xong món nợ lần-khân (2),

Thoát vòng cương tỏa pháp-thân(3)  nhẹ-nhàng.

Tiêu diêu đạo đức luận bàn,

Vân du võ-trụ thanh-nhàn biết bao.

Bạc-liêu, năm Nhâm-Ngũ (1942)

do Đức Thầy viết

NOSTALGIA

Calmly, I raise my pen to speak,

The world's prospect will still be bleak.

At a glance, I know hostilities going global,

Thousands of troops massed up for battle.

For supremacy, they fight with fierceness,

For opulence, they dump righteousness.

They go on a rampage against all folks,

Leaving the Monk with muddled thoughts.

Deplorable is the loss of Confucian ethos,

Which, of old, have been saintly endorsed.

For the gentlemen to carefully choose,

How to commit none of villains' ruses.

From above, the righ king holds a balance,

From below, officials have judging prudence.

The father supervises his family,

Teaching the children to maintain morality.

Since they separate from their king,

Unsaintly are their livestyles changing.

A brush is ornate with an inkstone disk,

An iron ballpoint pen takes over from it.

Social values gradually erode,

How many hold on to good old day ethos.

So I do not cease lamenting,

I prostrate to Buddha repeatedly praying.

Rid of worldliness, in brown I dress up,

I yearn for the day all states wake up.

Don't instigate thunderous hostilities, 

But happiness to seek Buddha and Fairies.

The Sa-ba is a really distressful world,

An entanglement of vindictive causes.

Like an arrow, time flies so fast,

Caught in a cycle of rebirth, no one could last.

One would rather learn the great Dharma,

Fast rid of sufferings to serve Buddhas.

What point is it to crave temporal assets, 

Like birds which fall into nets?

Do away with indebting-ramified burdens,

Unshackled, your dharmakaya(1) lightens.

You can freely enjoy moral discussion,

Strolling in the cosmos in extreme elation!

Bac Lieu, 1942 

by Lord Master Hoa Hao

Chú Thích

(1) Cửu Trùng: 

Từ điển trích dẫn 1. § Xem “cửu thiên” 九天.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng: Chín lần, chín bậc. Chỗ vua ngồi. Cũng chỉ nhà vua. Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn có câu: » Cửu trùng án kiếm khởi đương tịch, bán dạ phi hịch truyền tướng quân «. Bà Đoàn Thị Điểm dịch thoát rằng: » Chín lần gươm báu trao tay, nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh «

https://hvdic.thivien.net/hv/cửutrùng

(2) Nợ lần khân: Nợ trả hoài không dứt, tự nó sinh ra, nối tiếp nhau như dây leo huyện vào nhau, khó gở ra.

(3) Pháp thân (zh). ... Pháp thân được xem chính là Phật pháp (sa. buddha-dharma) như Phật Thích-ca giảng dạy trong thời còn tại thế. Sau này người ta mới nói đến hai thân kia. Pháp thân được xem là thường hằng, vô tướng, nhất nguyên, là thể tính chung của các vị Phật, là dạng tồn tại thật sự của chư Phật. (Sưu tầm)

 

Notes

Synopsis:

Lord Master warned that the World |War II had started across the globe even though He has not used this word or been specific about its whereabouts.  However, the degree to which the hostilities took place must have been too consequential to the whole mankind.  Those who lived in Vietnam, then under the French colonial government, were not well-informed because social media was controlled by authorities, except few French and Vietnamese newspapers in private hands, which were only circulated among the literati.  

The poem's main contents are to urge mass people to seek help from the Buddha and Saints by practicing their moral principles.  The folks should maintain their old traditions instead of chasing the Western civilisation whose materialism make them forget their duties toward their families and country.   The Master reminds them of the importance of Buddhism and Taoism that helps the practicer overcome the stressful vicissitudes of the current world by strengthening their mind.

(1) Dharmakaya (vie: Pháp thân; zh:法身)

The dharmakāya (Sanskrit, "truth body" or "reality body", Wylie : chos sku, rdzogs sku) is one of the three bodies (trikaya) of a buddha in Mahayana Buddhism. The dharmakāya constitutes the unmanifested, "inconceivable" (acintya) aspect of a buddha out of which buddhas arise and to which they return after their dissolution.